Historia Slapsticku

Slapstick – jest to rodzaj komedii filmowej, stworzony przez amerykańskiego reżysera Macka Senneta.Slapstick charakteryzuje się dużą ilością dynamiki ruchu, postacie przeżywają groteskowo niebezpieczne ironiczne przygody. Pierwszą komedią slapstickową był film Macka Sennetta z 1912 roku pt. "Cohen na Coney Island". Ten co nie wie dokładnie czym jest slapstick z pewnością może go skojarzyć z Laurel’em & Hardy’ym , Abbott & Costello czy Braćmi Marx. Również znany angielski serial komediowy "Benny Hill Show" autorstwa Benny'ego Hilla zawiera elementy stylizujące go na komedię slapstickową.

Ten rodzaj komedii charakteryzuje się sprawnością fizyczną i ruchową , najlepszym przykładem będzie tutaj Buster Keaton który sam odgrywał wszystkie sceny kaskaderskie w swoich filmach. Bohater ów komedii zwykle przeżywa chwile grozy jest kopany , bity i zwykle wyśmiewany przez innych. Zaś komedia sytuacyjna jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych odmian komedii obejmująca utwory, w których na plan pierwszy wysuwa się dynamiczna akcja obfitująca w konflikty, powikłania sytuacyjne, zbiegi okoliczności i nagłe zmiany kierunku akcji, zaskakujące zarówno bohaterów w niej uczestniczących jak i widzów. Mistrzami tej komedii byli Bracia Marx.

Poniżej jedni z najważniejszych postaci kina slapstickowego, którzy wywarli na mnie ogromne wrażenie, oraz mieliw wpływ na to kim się stałem.


 Abbott & Costello -duet amerykańskich aktorów komediowych, którzy byli popularni przede wszystkim w latach 40. i na początku lat 50. Abbott (Bud Abbott) był wysoki i szczupły, natomiast Costello (Lou Costello) był niski i tęgi. Ich filmy to często burleski i parodie znanych tematów filmowych, np.: Abbott i Costello spotykają Frankensteina, Abbott i Costello w Legii Cudzoziemskiej. But Abbott filmie zadebiutował w 1940 roku w produkcji One Night in the Tropics (Jedna noc w tropiku). Najbardziej znany jest jednak z filmów, w których pojawiał się wraz z L. Costello, posługując się zazwyczaj burleską i parodią jako środkiem wyrazu artystycznego. Powstał też 52-odcinkowy serial telewizyjny The Abbott and Costello Show, w którym występowali ci komicy (1952-1954), a także jego animowana wersja (1967-1968), w której aktorzy użyczyli głosu.

 


 Ben Turpin– widziałem zaledwie kilka jego filmów przeważnie tych w których grał wraz z Chaplinem „Charlie się bawi” „Charlie gra Carmen” „Charlie bokserem” . Charakteryzował się swoim wzrokiem a bardziej prawym skośnym okiem który stał się głownie źródłem jego sukcesu i dochodów. Za każdym razem kiedy go widzę przypomina mi się Marty Feldman. Zmarł w Santa Monica w Kalifornii, przyczyną była choroba serca.

 
 
 
 

 Buster Keaton– najlepszy z najlepszych , należy ukłonić się bardzo nisko chociażby ze względu na niebezpieczne sceny które Keaton sam odgrywał jakby tego było mało zastępował zwykle swoich kolegów po fachu i to za nich odgrywał niebezpieczne sceny kaskaderskie.Do najsłynniejszych filmów należą „Generał” „Policjanci” „Marynarz na dnie morza” „Sherlock Jr.” „The Cameraman” „Seven Chances” „ i wiele innych. Jego rodzice, Joe i Myra, byli cenionymi aktorami komediowymi; występowali między innymi z Harrym Houdinim (to on wymyślił imię Buster). Już w wieku czterech lat stawiał pierwsze kroki na scenie, gdzie grał drobne role w przedstawieniach rodziców. Po wielu występach rodzina była znana w Stanach jako The Three Keatons. Gdy Buster miał 21 lat był już doświadczonym aktorem. Jego wielka kariera rozpoczęła się od współpracy z reżyserem i komikiem Roscoe Arbucklem. W 1959 został nagrodzony Oscarem. Zwany człowiekiem o kamiennej twarzy gdyż Keaton zawarł umowę z Metro Goldwyn Mayer w latach dwudziestych, która miedzy innymi zabraniała mu uśmiechać się na ekranie. Jednak na początku budowania kariery gdy grał w filmach Roscoego można zaobserwować uśmiechającego się aktora. W odróżnieniu od wielu gwiazd niemego kina Keaton nie obawiał się ery filmu dźwiękowego. Dysponował dobrym głosem więc dialogi nie stanowiły dla niego problemu.

 

 Charles Chaplin - Angielski aktor i reżyser filmowy, scenarzysta, producent i kompozytor muzyki do swych filmów. Jedna z najwybitniejszych postaci światowego kina. Stworzył postać trampa kroczącego kaczym chodem, w podniszczonym dandysowatym ubraniu. Najczęściej grywał role osób odepchniętych i zdeklasowanych, którzy sprytem pokonują ludzi pięknych i bogatych. Pierwszy połączył błazenadę z wrażliwością na krzywdy ludzi z nizin społecznych. Czołowy reprezentant komedii slapstickowej opartej przede wszystkim na gagach, wprowadzał stopniowo do swych filmów dramatyczne problemy, takie jak nędza, głód, bezrobocie, zagrożenie wojną. Chaplin był człowiekiem dystyngowanym, pełnym uroku gawędziarzem i ciekawym rozmówcą, bywał wybuchowy i kłótliwy. Stworzył postacie, które go opanowały. W 1914 r. do Keystone przybył Charles Chaplin. Młody aktor szukał swojego emploi, czegoś charakterystycznego, co odróżniałoby go od innych. Ubrał za duże spodnie, zniszczone buty, melonik i laseczkę. Tak narodził się Charlie-tramp. Warto pamiętać, że spodnie pożyczył od Roscoe. Jego najbardziej znaną postacią filmową był Tramp – „Little fellow” z manierami dżentelmena, noszący ciasny żakiecik, przyduże spodnie i buty, melonik, bambusową laseczkę i wąsik. Wzorował się na Max’ie Linder’ze.

 

 Harold Lloyd - Kreował charakterystyczną postać nieśmiałego okularnika, pakującego się w niebezpieczne tarapaty. W pamiętnej scenie z filmu Jeszcze wyżej (Safety Last, 1923) Lloyd zwisa z wysokiego budynku, uczepiony wskazówek zegara. Większość licznych scen wysokościowych w swych filmach grał sam, bez udziału kaskaderów i zabezpieczeń. Wprawdzie nie były one kręcone na prawdziwych budynkach, jednak wysokość makiet sięgała prawie 10 metrów.

Od 1912 do lat 40. Lloyd zagrał w ok. 500 filmach - niemych i dźwiękowych. Po kilkuletniej przerwie wystąpił jeszcze w filmie The Sin of Harold Diddlebock, a w 1962 i 1963 powstały dwie kompilacje najlepszych fragmentów komedii z jego udziałem - Harold Lloyd's World of Comedy i The Funny Side of Life.W 1952 Harold Lloyd otrzymał honorowego Oscara za wybitne role komediowe. Zmarł w wieku 77 lat na raka prostaty w Beverly Hills (Kalifornia). W 1919 r. wskutek wypadku z bombą-rekwizytem, która okazała się prawdziwą bombą, stracił kciuk i palec wskazujący prawej ręki. Większość jego filmów sprzed 1920 roku spłonęła w pożarze skarbca w 1943 roku.

 


 Harpo Marx – Wychowałem się na filmach braci Marx. Harpo (Adolph) Marx urodził się 23 listopada 1888. Włączył się w rodzinne przedsięwzięcie ponieważ jego matka tak zadecydowała, gdy został bez pracy. Harpo wypracował wtedy nową formę przekazu do widza – niezwykle żywą pantomimę , dzięki której mógł stać się wyjątkowy i łatwo rozpoznawalny. Jednakże jego role w skeczach zawierały dialogi! Było tak, dopóki Harpo nie przeczytał recenzji z jednego z występów braci Marx . Autor recenzji napisał, iż Harpo wykreował niezwykły i bardzo wesoły styl, ale efekt zanika, gdy tylko aktor przemawia. Jako jedyny z braci Marx już nigdy nie odezwał się, czy to na scenie czy przed kamerą. Pseudonim jego pochodzi od harfy, na której zwykł grać w prawie w każdym z filmów. W 1949 roku Harpo zapragnął zrobić film solo , podobnie jak to uczynił Groucho z "Copacabana". Wymyślił scenariusz i obsadził siebie samego w głównej roli (mówię tu o filmie p.t.: "Love Happy"), lecz gdy Chico był bez pieniędzy i szukał dla siebie zajęcia, by trochę zarobić, Harpo postanowił włączyć go w to przedsięwzięcie. W związku z tym studio nagraniowe nalegało by Groucho także zagrał w tym filmie, wtedy można by było wypromować ten film jako film braci Marx. Film wyszedł kiepsko ponieważ nie był dopracowany, ani nie posiadał dobrej jakości obrazu. Jedyna znakomitość tego filmu polega na tym, iż gra w nim Marlin Monroe, chodź tylko przez jedną minutę. Harpo występował okazjonalnie w telewizji w latach 50-tych. Umarł zaraz po operacji na otwartym sercu 28 września 1964 roku.

Słynna niemowa utożsamiająca się z trąbką którą zawsze nosił przy sobie. Groucho Marx, brat Harpo miał powód, aby kazać bratu milczeć. Pewnego razu, gdy grali w przedstawieniu w teatrze w Winnipeg, w Manitobie podczas trasy rewiowej, bracia Marx mieli spięcie z menagerem teatru w związku ze swoją pracą. W końcu menager zapłacił im. Dał im worki z samymi drobnymi pieniędzmi. Kiedy musieli ciągnąć owe worki, pociąg im uciekł i wtedy Harpo wykrzyknął do menagera, że ma nadzieję, iż jego teatr całkowicie się spali. I tej nocy tak właśnie się stało. Groucho zawsze mówił, że głos Harpo jest jak siekiera przywiązana do ściany za sceną - jest używany tylko w nagłych wypadkach. W 1938 legalnie zmienił swoje imię z Adolph'a na Arthura, protestując w ten sposób przeciwko Adolfowi Hitlerowi i ruchowi nazistowskiemu.


 Keystone Cops - W 1912 Mack Sennett roku założył Kompanię Keystone która przeszła do historii dzięki stworzeniu Keystone Cops - grupy niesamowicie niezdarnych policjantów, absolutnie niezbędnych w każdej scenie pościgu w slapstickowych komediach. Wielu utalentowanych aktorów zaczynało od takie właśnie roli, bowiem Sennett twierdził, że to dobry sprawdzian dla aktora komediowego.

 

 

 


 Laurel and Hardy - para bohaterów amerykańskich komedii z lat 1919-1951.

Laurel & Hardy pojawili się w około 100 filmach, początkowo niemych, a od 1929 roku także dźwiękowych. Laurel grany przez Stana Laurela był chudy, Hardy grany przez Olivera Hardy'ego natomiast - gruby. Większość fabuły komedii z ich udziałem opierała się na gagach, w których niezdarny i niemy Laurel sprowadzał na siebie i swojego kompana różnorakie kłopoty.Filmy z udziałem Laurela i Hardy'ego stały się bardzo popularne na całym świecie. W wielu językach powstały różne wersje ich imion. W Polsce bohaterów nazywano Flip i Flap.Stan laurel nie tylko wybitny aktor, pisał także scenariusze, reżyserował i grał w filmach, dostał oscara za całokształt twórczości. Wpadł w głęboką depresję po śmierci jego wieloletniego partnera filmowego, Olivera Hardy, i według jego przyjaciół, nigdy do końca się z tego nie otrząsnął.

 


 Mabel Normand - Swoją edukację rozpoczęła w szkole St. Mary's Convent w Westport. Kiedy była nastolatką jej rodzice wyprowadzili się do Nowego Yorku. Tam zasmakowała aktorstwa. Po raz pierwszy pojawiła się na ekranie w wieku 17 lat w filmie "Saved From Herself". Potem zagrała jeszcze w 24 filmach, głównie w krótkich komediach.

W 1912 roku zagrała w 50 filmach. Niektóre z nich to: "The Water Nymph", "The Engagement Ring" i "The Tourists". Znana z występów u boku m.in. Charlesa Chaplina i Roscoe Arbuckle. Jej karierze towarzyszyły liczne skandale. W 1913 roku zagrała w 64 krótkich filmach, a w 1914 roku zagrała w kolejnych 73 filmach. W 1915 roku zagrała w "tylko" 20 filmach. Jednym z nich był film "My Valet". Obok niej wystąpili Mack Sennett i Raymond Hitchcock, wspaniały teatralny aktor komediowy. W tym czasie zagrała również w takich filmach jak: "Fatty And Mabel Is Married Life", "Fatty And Mabel Adrift" i "Fatty Is Tintype Tangle". Wszystkie trzy filmy okazały się wielkimi hitami. W 1918 roku zagrała w filmie długometrażowym "Mickey". Film ten pokazał jak wielki talent komediowy ma Mabel i zaowocował propozycją kontraktu z MGM na 3.5 tysiąca dolarów tygodniowo. Mabel go jednak nie przyjęła. Miała wówczas bardzo poważne problemy z alkoholem i narkotykami. W latach 20-tych powróciła na krótko na ekran. Po filmie "Molly" z 1921 roku przestała grać. Po raz ostatni pojawiła się na ekranie w 1927 roku w filmie "One Hour Married". Zmarła w wieku zaledwie 37 lat na gruźlicę. 

 


 Mack Sennett – Twórca slapsticku .W 1912 r., przy wsparciu dwójki inwestorów, założył własną wytwórnię – Keystone. Wizytówką filmów Sennetta stały się zwariowane pościgi samochodowe, bitwy na torty i fajtłapowaci policjanci. Keystone otwarła drogę do kariery takim gwiazdom jak: Mabel Normand, Charlie Chaplin, Raymond Griffith, Gloria Swanson, Ford Sterling, Andy Clyde, Bing Crosby czy W. C. Fields. Wielu aktorów do tego stopnia ceniło sobie współpracę z Mackiem Sennettem, że wraz z nim przeszło do Keystone.

 

 


 Max Linder - Max Linder to jedna z czołowych postaci kina francuskiego i francuskiej burleski. Postać często dziś niedoceniana i zapomniana. Między innymi z powodu małej ilości filmów, jakie przetrwały do dnia dzisiejszego. Z obawy przed całkowitym zapomnieniem, jego córka zrealizowała w 1963 roku film poświęcony Liderowi (Znowu Max Linder), dzięki któremu ocaliła i pokazała szerszej widowni dorobek swego ojca. Nie znamy wszystkich jego filmów, choć wiadomo, że w okresie 1906 – 1917 zrealizował około 145 tytułów. Nie licząc tych, w których grał role epizodyczne i statystował.

Gabriel Maximillien Leuville, bo takie jest właściwe nazwisko Maxa Lindera, już od dzieciństwa interesował się teatrem. Adrian Caillard przez wiele lat dawał mu lekcje aktorstwa i załatwił kilka ról w teatrze. Były to jednak role epizodyczne lub statystowanie. Max zdawał także do szkół teatralnych, jednak bez powodzenia. Już w tamtym okresie przyjął pseudonim, najpierw Lecarda, a następnie Maxa Lindera, pod którym występował aż do śmierci. Pochodzenie pseudonimu znajduje Jean Mitry (wybitny francuski historyk i teoretyk filmu) w drugim imieniu Maximillien, a nazwisko Linder nosić miała jedna z jego kuzynek

Jest rok 1908. Max porzuca teatr. Zapewne dla korzyści materialnych. Jego pensja zmienia się ze 100 Franków miesięcznie na 20 Franków dziennie. W lipcu 1908 występuje w filmie Louisa Gasniera Pierwsze wychodne gimnazjalisty. Do tego filmu dostał się Linder z teatru Ambien. Teatr ów często dostarczał statystów do filmów wytwórni Pathe. Film odniósł sukces. Linder odtwarzał w nim główną rolę. Jednak jako odtwórca głównej roli po raz pierwszy został zauważony w Legendzie poliszynela, w reżyserii Capellaniego. Po tym sukcesie Gasnier zaproponował Linderowi główną rolę w filmie Pierwszy raz na łyżwach (1907). Produkcja ta bardzo się spodobała, a sam Linder stworzył w nim sylwetkę postaci, którą od razu polubiono.

 

Sylwetka Lindera

  • młody pan z wąsikiem
  • niewielki i zgrabny
  • w czarnym surducie
  • spodnie w paski
  • krawat z perła
  • w cylindrze lub meloniku na głowie

  


 Roscoe Arbuckle – Pseudonim „Fatty” . To właśnie od niego Chaplin pożyczył spodnie stwarzając w ten sposób postać włóczęgi. Film "A Noise from the Deep" z 1913 r. jest pierwszym filmem w którym zastosowano gag z rzucaniem tortem. Roscoe bardzo nie lubił swojego pseudonimu, "Fatty" ("Grubasek") i używał go tylko i wyłącznie w filmie, dla potrzeb stworzonej postaci. Choć więcej osób rozpoznawało go po pseudonimie niż nazwisku, jego przyjaciele nigdy go nie używali. Już od pierwszego filmu ("Gangsters", kwiecień 1913 r.) Roscoe Arbuckle stał się jednym z najbardziej popularnych aktorów w Keystone. Od roku 1914 wraz z inną gwiazdą tej wytwórni Mabel Normand stworzył duet komediowy "Fatty i Mabel", który w ciągu dwóch lat zarobił miliony dla wytwórni Sennetta i jego nowojorskich wspólników. Para komików była bardzo popularna aż do 1916 r., poczym przestali razem pracować. W tym samym roku Mack Sennett rozstał się też z Keystone. Roscoe postanowił spróbować swoich sił niezależnie od Sennetta. Był to czas, który wyjątkowo sprzyjał rozstaniom – na początku 1917 r. rozpadło się małżeństwo komika. Pod koniec 1916 r. Roscoe Arbuckle dostał propozycję nowego kontraktu. Oferowano mu $1.000 za każdy dzień oraz 25% dochodów z filmów w których występował. Dodatkowo zapewniono mu pełną kontrolę artystyczną i wolną rękę w sprawach realizacyjnych. Na takie propozycje się nie odmawia, więc aktor rzucił się w wir pracy. Wyhamowała go dopiero choroba, czyrak, który o mało nie doprowadził do amputacji nogi. Choroba skłoniła go również do zrzucania aż 80 zbędnych funtów nadwagi, ale miała też swoją ciemną stronę: Roscoe uzależnił się od morfiny.

 


Charley ChaseAmerykański komik, aktor scenarzysta oraz reżyser filmowy. Najbardziej znany z krótkometrażowych komedii Hal’a Roach’a. Występował u boku Chaplina oraz Fatty’ego. Zaczął karierę aktorską pracując dla wytwórni filmowej Christie Film Company poczym przeniósł się do słynnego Keystone Studios, gdzie zaczął pojawiać się w epizotach Macka Sannetta. Jego praca w  Keystone była wystarczająco dobra, aby mógł dostać stałą posadę reżysera. Wyreżyserował wiele komedii z Billy’m West’em, który był sobowtórem Chaplina, oraz w których występował młody Oliver Hardy jako czarny charakter.

Od 1990 roku, nastąpił renesans zainteresowania się filmami Charley’a Chase’a, co zaowocowało w dużej mierze do dostępności jego ówczesnych komedii.

 


Edna Purviance–  Jej uroda wywarła tak silne wrażenie na Chaplinie że ten zaangażował Edne do swoich filmów, pomimo tego iż nie miała żadnego aktorskiego doświadczenia. Z Charlie Chaplinem była związana przez kilka lat, występując w jego 30 filmach. Gdy przeszła w 1926 na emeryturę, Chaplin pozostawił ją przez dłuższy czas na liście płac, okazując jej przez to znacznie więcej względów i troski, niż swoim poprzednim żonom. Zagrała m.in. w głośnych filmach jak: „Światła rampy”, „Paryżanka”, „Brzdąc”

 

 

 


Harry LangdonPodjął pracę w Keystone Studios, gdzie stał się wielką gwiazdą. Na wysokości swojej filmowej kariery był uważany za jednego  z czterech najlepszych komiksów kina niemego. Większość prac Langdon’a były produkowane w słynnym studio Mack’a Sannett’a. Sukces osiągnął w filmach fabularnych w reżyserii Artur’a Ripley’a i Frank’a Capra. Langdon często korzystał z komicznych pomysłów wielkiego reżysera Capra’a. To były czasy kiedy Langdon musiał rywalizować z takimi wyjadaczami patentów jak Chaplin’em , Lloyd's’em czy Keaton’em. Jego najlepsze filmy to „Strong Man” (1926), „Tramp, Tramp, Tramp” (1926) oraz „Długie spodnie” (1927).

 


The Three Stooges –  Najlepsi, na miarę braci Marx. W skład trio wchodzą Larry Fine, Curry Howard oraz Moe Howard, brat Curry’ego. „The Three Stooges” były to amerykańskie komedie filmów krótkometrażowych do połowy 20 wieku. Ich znakiem rozpoznawczym była fizyczna farsa i ekstremalny slapstick. Mało znani w Polsce, trójka przyjaciół powstałych w 1925 roku. Seria gagów, nieustanny chaos, oraz historie z piekła rodem, to ich chleb powszedni. Shemp w pierwszych latach zastąpił brata Curry’ego, kiedy Curry doznał udaru mózgu w 1946 roku. Obecnie szykuje się remake, bracia Farrelly pracują nad scenariuszem do filmu „The Three Stooges” który ma ujrzeć światło dzienne w 2012 r. Podobno Jim Carrey ma zagrać Curry,ego,  mówią że powoli zapuszcza brzuszek.

 


Andy ClydeSzkocki aktor telewizyjny i filmowy, którego kariera trwała ponad cztery dekady. Clyde pochodził z rodziny, które zostały wyraźnie określone w teatrze od pokoleń. Wystąpił w ponad 50 filmach Mack’a Sannett’a. Odpowiednio dobrany makijaż  mógł pozwolił mu na wszechstronność, mógł grać wszystko, od brudnego młodego włóczęgi, po starych zwariowanych naukowców. W latach 50 występował w serialach telewizyjnych oraz programach, aż do swojej śmierci w 1967r.

 

 

 


W. C. FieldsGeniusz komedii William Claude Dukinfield radował się zmieniając personalia (jako postać filmowa lub stenograf). Nazywał się Otis Criblecoblis, Egbert Souse, Eustace McGargle lub Cuthbert J.Twillie.. Pasowało to do absurdalnej wizji życia jako niedorzecznej udręki, którą można było odnaleźć w filmach takich jak „The Old Fashioned way” lub „Never give a Sucker an Even Break”....

 

 

 


 

Źródło: wikipedia , filmweb, Internet.